Kamica żółciowa

W naszym organizmie funkcję magazynu pełni pęcherzyk żółciowy, który przechowuje żółć. Spożycie pokarmu jest sygnałem do wydzielenia tej żółci. Potem następują skurcze pęcherzyka i żółć płynie do dwunastnicy, a przeszkadzają jej w tym kamienie (w większości mikrokryształki cholesterolu). Tylko 10 % zostaje utworzonych z barwnika żółciowego, soli wapnia i bilirubiny. 15 % Polaków cierpi na kamicę żółciową, w tym trzy razy więcej kobiet od mężczyzn. Szczególnie choroba ta dotyczy otyłych kobiet po 40-stce. 

Długotrwały jest proces tworzenia kamicy żółciowej i u 80 % pacjentów nie ma żadnych dolegliwości. Dopiero gdy kamień przemieści się do przewodu pęcherzykowego i rozciąga jego ściany, następuje atak kolki żółciowej trwający nawet 6 godzin. Towarzyszy temu ogromny ból pod prawym łukiem żebrowym, który promieniuje do łopatki lub pleców. Występują też wzdęcia, nudności, wymioty, początkowo pokarmem, potem żółcią. Żółć w kamień zamienia wiele czynników, np. złe nawyki żywieniowe. 

Nadmierne skurcze pęcherza, po tłustych i ciężkostrawnych posiłkach powinna ograniczać prawidłowa dieta przy kamicy żółciowej. Tłuste pokarmy zwiększają wydzielanie hormonu cholecystokininy, który powoduje skurcze woreczka. Bardzo źle wchłaniany i trawiony jest tłuszcz zwierzęcy, który zawiera nasycone kwasy tłuszczowe. Chorzy nie powinni więc jeść smalcu, słoniny, tłustego mięsa, wędlin, boczku, skórek z drobiu, tłustych serów i mleka. Najbardziej niebezpieczny jest smażony tłuszcz, który pod wpływem pary wodnej, tlenu i wysokiej temperatury zmienia się w bardzo toksyczne dla organizmu związki. 

Tłuszcz jadany na surowo jest najzdrowszy dla osób z kamicą żółciową (oleje roślinne używane do surówek, świeże masło, oliwa z oliwek). Ten tłuszcz nadmiernej żółci nie wysyca cholesterolem, czyli nie przyczynia się do tworzenia kamieni. Jednak nie wolno przekraczać 50 g dziennie tego tłuszczu. Trzeba też unikać bomb cholesterolowych, czyli podrobów czy żółtek jajek.

Gdy jest za dużo tkanki tłuszczowej, prowadzi to też do nadprodukcji cholesterolu, wydzielanego do żółci, gdzie może się krystalizować. Kobiety otyłe są 6 razy bardziej podatne na kamicę żółciową niż te z właściwą masą ciała. Nawet 4-5 kg nadwagi podwaja ryzyko choroby. Ryzyko to zwiększa też wysoki poziom trójglicerydów, jak również niski dobrego cholesterolu (HDL).

Energia z białka
Produkty białkowe powinny być podawane przy każdym posiłku jako źródło energii przy diecie ograniczającej powstawanie kamieni żółciowych. W ciągu doby można jeść 1g białka na 1 kg masy ciała. Lekarze zalecają nawet zwiększenie tej ilości z 60-80 g do 90-100 przy stanie zapalnym wątroby. Stłuszczanie wątroby będzie przyspieszone jeśli przez dłuższy czas dieta będzie uboga w białko. Chude mleko, sery twarogowe, chude mięso (kurczak, indyk, cielęcina)i chude ryby (gotowane lub pieczone w folii, na ruszcie lub duszone bez tłuszczu) to główne źródła białka o wysokiej wartości biologicznej. 

80 000 kobiet w średnim wieku i prawidłową masą ciała wzięło udział w badaniach na Harvardzie i okazało się, że rzadko chorują na kamicę te, co jedzą dużo soczewicy, grochu, fasoli i orzechów. Prawdopodobnie chodzi tu o białka zawarte w tych roślinach. Zwierzęta karmione białkiem sojowym maja mniejszą zawartość cholesterolu w żółci. U ludzi również może występować coś podobnego. Chorzy powinni zjadać 300-400 g węglowodanów (drobna kasza, makaron, ryż, jasne pszenne pieczywo), by uzupełnić zapotrzebowanie na energię. Najlepiej spożywać miód (można go jeść nawet po 50 g dziennie). Można nim słodzić herbatę, dodawać go do chleba, owoców, twarogu. Chory powinien też jeść dużo owoców i warzyw (najlepiej gotowanych w wodzie). Pomidory, sałatę i startą marchewkę można jeść w postaci surowej. Świeże owoce trzeba jeść umiarkowanie. Lepiej spożywać kompoty, przeciery czy soki. 

Istotne jest śniadanie
Gdy długo nie jesz lub rezygnujesz ze śniadania, to według naukowców z Amerykańskiego Instytutu Żywienia w Filadelfii, może to sprzyjać powstawaniu kamicy żółciowej. Ci naukowcy obserwowali przez 10 lat 4730 kobiet i te, które często nie jadły śniadania, a nieraz nawet kolacji, czyli 14 godzin nic nie jadły, to nawet 6-krotnie częściej pojawiały się u nich kamienie żółciowe. Gdy długo nic się nie je, to pęcherzyk żółciowy nie ma wystarczającej porcji kwasów żółciowych, które by zapobiegały tworzeniu się kamieni.

Najkorzystniej by było jeść 5-6 małych posiłków dziennie. Posiłki muszą być robione ze świeżych produktów, ciepłe i spożywane od razu po przygotowaniu. Sosy i zupy trzeba gotować tylko z wywarów warzywnych, bez ostrych przypraw i zagęszczać je zawiesina z chudego mleka i mąki. Najlepiej nie spożywać mocnej herbaty, prawdziwej kawy, prawdziwego kakao i alkoholu. Gdy systematycznie pije się więcej niż 80 g alkoholu na dobę, to wywołuje to uszkodzenie komórek wątroby. Jednym ze skutków jest niewydalność wątroby i niestety, ale także większa podatność na odkładanie się kamieni żółciowych. 

Systematyczne picie alkoholu w ilości przekraczającej 80 gramów na dobę zawsze wywołuje uszkodzenie komórek wątroby. Ciągły rausz nie wychodzi temu delikatnemu narządowi na dobre. Jednym ze skutków jest niewydolność wątroby i zwiększona podatność na odkładanie się złogów, czyli kamieni


Comments