diety‎ > ‎

Dieta wątrobowa

Skuteczna dieta wątrobowa na każdy rodzaj choroby wątroby. Chorujesz na którąś z tych dolegliwości? Zastosuj odpowiednie żywienie. Oto dieta wątrobowa. Przedstawiamy Ci diety podczas choroby wątroby. Pod uwagę wzieliśmy dwie choroby wątroby.

Pierwsza to:

Wirusowe zapalenie wątroby

Wirusowe zapalenie wątroby jest chorobą zakaźną powodującą zmiany zapalne i zwyrodnieniowe w miąższu wątroby. Przebieg tej choroby dzieli się na trzy okresy, w których należy różnicować sposób żywienia.

W pierwszym okresie dieta ma na celu złagodzenie objawów żołšdkowo-jelitowych oraz oszczędzanie wątroby; jest ona bardzo zbliżona do diety stosowanej przy ostrych chorobach gorączkowych, składa się początkowo ze słodzonych napojów, soków owocowych i warzywnych, herbaty, kompotów, miodu, kleików z ryżu, kasz i płatków owsianych, a następnie z sucharków, biszkoptów i puree z ziemniaków. Białko dostarcza się w tym okresie pod postacią niewielkich ilości odtłuszczonego mleka, żelatyny i białek jaj.

Drugi okres rozpoczyna się z chwilą wystąpienia żółtaczki i trwa przeciętnie 4-6 tygodni, czasem jednak, w przypadkach przewlekłych, przeciąga się do 4 miesięcy. W tym okresie należy stopniowo zwiększać wartość kaloryczną pożywienia; stosuje się dietę węglowodanowo-białkową z ograniczeniem tłuszczu.

Węglowodany dostarcza się w postaci kasz, pieczywa, delikatnych potraw mącznych, cukru, przetworów owocowych, miodu itp. Białko należy podawać pełnowartościowe, łatwo przyswajalne, w postaci gotowanych mięs, drobiu i ryb oraz twarogu i białek jaj. Tłuszcz dostarcza się jedynie w postaci masła i rafinowanych olejów roślinnych. Owoce w postaci surowych soków i kompotów, a jarzyny-gotowane, przecierane (puree) oraz soki.

Dieta wątrobowa nie powinna zawierać przypraw oraz potraw trudno strawnych i wzdymających, jak warzywa strączkowe suche, gotowana kapusta, świeże, kwaśne pieczywo. Potrawy podaje się jedynie gotowane. Dodatek soli należy znacznie ograniczyć.

Zupa ziemniaczana
- 200 ml wody 
- 5 dkg włoszczyzny (bez kapusty) 
- 15 dkg ziemniaków 
- 5 g mąki pszennej 
- 50 ml mleka
- 1 g soli 
- 5 g masła 
- zielona pietruszka
Oczyszczone ziemniaki i włoszczyznę ugotować w wodzie, po czym przetrzeć. Z mąki i mleka przygotować zawiesinę, wlać do przetartych jarzyn i zagotować. Po zagotowaniu dodać masło, sól i posiekaną nać pietruszki.

Budyń z twarogu na słodko
- 2 białka 
- 2 dkg cukru 
- 7 dkg twarogu 
- 8 g mąki pszennej 
- 5 g masła
Twaróg utrzeć z cukrem, dodać ubitą z białek pianę i mąkę. Wymienione składniki lekko wymieszać, nałożyć do uprzednio wysmarowanej masłem formy. Gotować na parze, pod.przykryciem, około 25 minut.

Kluski z twarogu
- 10 dkg twarogu 
- 1 białko 
- 2 dkg mąki pszennej
- 5 g masła 
- 1 g soli
Twaróg rozetrzeć, połączyć z mąką, wymieszać, dodać ubitą z białka jaja pianę i wymieszać. Z przygotowanej masy formować kluski i wkładać je do osolonej, wrzącej wody. Po ugotowaniu dodać masło.

Pulpety z mięsa
- 9 dkg chudego mięsa 
- 1 białko 
- 1 g soli 
- 5 g masła 
- 10 dkg czerstwej bułki
- 25 ml odtłuszczonego mleka
Masło połączyć ze zmielonym mięsem, namoczoną w mleku i odciśniętą bułką oraz z ubitą pianą. Po wymieszaniu wymienionych składników uformować pulpety, włożyć je na wrzącą, osoloną wodę i gotować około 10 minut.

Trzeci okres wirusowego zapalenia wątroby rozpoczyna się z chwilą ustępowania objawów choroby; dietę rozszerza się stopniowo i powoli przechodzi do żywienia normalnego. Chorzy po przebyciu ostrych stanów zapalnych miąższu wątroby muszą jednak zachowywać przez dłuższy czas (nawet do roku) pewne przepisy dietetyczne. Nie wolno im spożywać dużych ilości tłuszczów i potraw tłustych, jak gęsi, kaczek, tłustych ryb i mięs, tłustych ciast i tortów, żółtek jaj, ostrych serów, potraw smażonych i wędzonych, potraw zimnych, piwa i czekolady.

Druga choroba to:

Marskość wątroby

Przy marskości wštroby dieta polega przede wszystkim na wyłączeniu wszelkich napojów alkoholowych, nawet niskoprocentowych, jak wino i piwo, na znacznym ograniczeniu tłuszczu oraz płynów i produktów zawierających sól, ze względu na powstawanie obrzęków. Podaje się pożywienie białkowo-węglowodanowe, bogate w witaminy. Należy unikać pokarmów powodujących wzdęcia, jak świeże, kwaśne pieczywo, gotowana kapusta, suche nasiona warzyw strączkowych. Ponieważ marskości towarzyszy brak apetytu, a dieta zawiera mało soli, potrawy powinny być przyrządzane starannie i smacznie z możliwie dużym urozmaiceniem.

Z uwagi na znaczne ograniczenie tłuszczu nie należy podawać potraw, do przyrządzania których potrzeba dużych jego ilości, np. dań smażonych i zaprawianych zasmażkami; zabronione są również produkty o znacznej zawartości tłuszczu, jak tłuste mięsa, drób i ryby, tłuste sery, żółtka jaj, śmietana, tłuste ciasta i torty. Tłuszcz powinien być dostarczany w ograniczonych ilościach, jedynie pod postacią masła i rafinowanych olejów roślinnych.

Duża ilość pełnowartościowego białka, niezbędna w omawianej diecie, powinna być dostarczana pod postacią odtłuszczonego mleka, białek jaj, chudego twarogu, który podaje się w ilości do 400 g dziennie, chudego mięsa, drobiu i ryb. Podaje się również jadalne, suszone drożdże, stanowiące dobre źródło witamin grupy B i białka.

Najbardziej wskazane są potrawy gotowane; dozwolone są również potrawy duszone i pieczone, pod warunkiem niezwiększania ustalonej ilości tłuszczu. Węglowodany podawać należy pod postacią cukru, miodu, przetworów owocowych, potraw z mąki i kasz, nietłustych deserów (można podawać kasze i pieczywo z mąki wysokiego przemiału, jednak pieczywo nie powinno być kwaśne i zbyt świeże).

Wskazane jest podawanie dużych ilości owoców i warzyw, pod dowolnymi postaciami; najpożyteczniejsze są surówki. Chorym nie podaje się wędlin, konserw mięsnych i rybnych, kiszonek, marynat, wywarów z kości, mięsa, ryb, drobiu i grzybów oraz przypraw, jak pieprz, papryka, maggi, musztarda itp. Do przyrzšdzania zup i sosów należy używać wyłącznie wywarów z włoszczyzny oraz mleka.

Kasza na mleku
- 400 ml odtłuszczonego mleka
- 3-5 dkg kaszy 
- 1 g soli
Kaszę opłukać w zimnej wodzie, po czym ugotować na mleku do miękkości.

Zupa owocowa z suszu jabłkowego i marmolady
- 400 ml wody 
- 3 dkg suszu jabłkowego
- 4 dkg marmolady 
- 1 dkg cukru 
- 5 g mąki ziemniaczanej
- 50 ml mleka odtłuszczonego 
- 1 dkg żurawin
Susz jabłkowy namoczyć w chłodnej wodzie, po czym ugotować w wodzie, w której był moczony. Po ugotowaniu przetrzeć. Nie przetarte części odrzucić, a przecier połączyć z marmoladą i cukrem. Z mąki ziemniaczanej i mleka przygotować zawiesinę, wlać do zupy i zagotować. Po zagotowaniu dodać sok wyciśnięty z żurawin.

Zupa ze świeżych owoców
- 350 ml wody 
- 20 dkg świeżych owoców (mieszanych) 
- 5 g mąki ziemniaczanej 
- 4 dkg cukru
Z owoców przygotować przecier lub wycisnąć sok. Z części nie przetartych ugotować wywar, odcedzić go, dodać cukier i mąkę ziemniaczaną; zagotować. Po ugotowaniu dodać uprzednio przygotowany surowy sok lub przecier.

Buraki z jabłkami
- 35 dkg buraków ćwikłowych 
- 5 dkg jabłek 
- 5 g mąki pszennej 
- 25 ml mleka 
- 2 g cukru 
- 5 g masła
Buraki umyć, ugotować w łupinach. Po ugotowaniu obrać i zetrzeć na grubej tarce. Surowe jabłka zetrzeć na tarce, połączyć z burakami, dodać cukier. Z mąki i mleka przygotować zawiesinę, wlać do jarzyny, po czym zagotować. Po ugotowaniu dodać masło.

Surówka z selerów i jabłek
- 6 dkg selerów 
- 6 dkg jabłek 
- 1 dkg szczypiorku 
- 5 g koperku 
- 5 g cukru 
- 3 g koncentratu owocowo-witaminowego
Warzywa i jabłka opłukać, oczyścić, po czym jabłka i selery zetrzeć na grubej tarce, a szczypiorek i koperek drobno posiekać. Składniki te wymieszać i polać roztworem przygotowanym z gotowanej wody, cukru i koncentratu.

Zapiekanka z jabłek i ryżu
- 5 dkg ryżu 
- 1 dkg cukru 
- 100 ml mleka 
- 20 dkg jabłek 
- 5 g masła
Ryż ugotować w mleku na sypko. Jabłka obrać i pokrajać w plasterki. W naczyniu wysmarowanym masłem układać warstwami ryż i jabłka, przesypując je cukrem. Po ułożeniu zapiec w piekarniku.

Grupy produktówProdukty zalecaneProdukty niezalecane
Mleko, produkty mleczneniskotłuszczowe mleko, mleko odtłuszczone, maślanka (do 1/2 litra dziennie), produkty z kwaśnego mleka, odtłuszczony jogurt, chudy twaróg i ser do 3% tłuszczu, kwaśna śmietana z 10% tłuszczu, mleko skondensowane z 5% i 7,5% tłuszczu, kefirzawierający bardzo dużo tłuszczu ser, mocno przyprawiane gatunki serów, fromage, krówki
Produkty zbożowe, produkty skrobiowemąka, mąka ziemniaczana, płatki owsiane i pszenne, ryż, grysik, budyń, makarony, płatki kukurydziane, pszenne, żytnie, kiełki soi, soczewicy, kukurydzagruboziarniste, zarodki pszenne, nasiona słonecznika, sezamu, orzechy, migdały
Chlebpieczywochleb pszenny, grzanki, sucharki, chleb chrupki, dobrze wypieczony chleb mieszany, Graham, chleb razowy, ciasto drożdżowe, biszkopt, ciastko z owocami, piernik, keks, kajzerki, chrupki kukurydzianeświeży chleb, torty, ciasto francuskie, wypieki smażone na tłuszczu (pączki, naleśniki, makaroniki), krakersy, ciastka kruche, bułki maślane, ptysie, sernik, kruszonka
Cukiersłodyczesacharyna(słodzik)cukier, fruktoza, cukier gronowy, miód pszczeli, galaretka, marmolada, słodzik płynny, w proszku lub w tabletkachsłodycze (cukierki, czekolada, pralinki lub czekoladki)
Owoceobrane jabłka i gruszki, pomarańcze, mandarynki, grapefruit, truskawki, maliny, jeżyny, melony, kiwi, brzoskwinie, morele; najlepiej przyswajalne są kompoty owocoweniedojrzałe owoce, śliwki, agrest, porzeczki, jabłka i gruszki ze skórą, avocado, orzechy, migdały
Przyprawysosy przyprawione korzeniami,ziołakminek, anyż, koper włoski, goździki, muszkat, liście bobkowe, jagody jałowca, ziele angielskie, przecier pomidorowy, ketchup. Przy indywidualnej tolerancji także: curry, chili, czosnek, cebula i słodka papryka w proszku w małych ilościach, wszystkie ziołaostra musztarda, pieprz, cynamon (ze względu na kumarynę), papryka w większych ilościach, angielskie sosy z esencji, majonez
Napojeczarna herbata, słaba kawa ziarnista, soki owocowe i warzywne, koktajle mleczne, mleko kakaowe z mleka odtłuszczonego lub niskotłuszczowego, herbaty ziołowe, woda mineralna niegazowanamocna kawa ziarnista, napoje gazowane; przy schorzeniach trzustki oraz przy marskości wątroby całkowicie zakazany jest alkohol!
Mięsodrób, dziczyznacielęcina, wołowina (chuda), polędwica, jagnię, serce, wątroba, nerki, kura, kurczak, indyk, gołąb, bażant, dzika kaczka, królik, zając, sarna, jeleń, dzik, konina, flakitłuste mięso wołowe, cielęce, wieprzowe, baranie, mięso mocno peklowane, mięso mocno przypieczone, panierowane, mięso wypiekane w tłuszczu, tłusty drób (kaczka, gęś), serca, ozory, mózg, skórki z drobiu
Wędlinyszynka bez tłuszczu, chuda, zimna pieczeń, peklowane mięso w puszkach, cielęcina w galarecie, drób w galarecie, wędliny drobiowewszystkie inne tłuste i mocno wędzone gatunki kiełbas, mielone mięso wieprzowe, mięso siekane, pasztety, pasztetowa, salceson, salami, parówki, kaszanka
Zupysosychudy rosół na mięsie, lekko podprawiane zupy, sosy o małej zawartości tłuszczutłusty rosół, majonez, sosy masłowe, wywary z kości
Tłuszcze do smarowania,olejemasła, margaryny miękkie (w kubkach), oleje roślinne i słonecznikowy, olej z kiełków pszenicy, kukurydziany, sojowy, oliwasmalec, łój, słonina, margaryny twarde (w kostkach)
Rybyskorupiakiokoń, dorsz, flądra, sola, pstrąg, szczupak, lin, kraby, raki, ryba w galarecie, świeży tuńczyk, sandacz, morszczuk, mintaj, płastugakarp, śledź, węgorz, makrela, łosoś, halibut, turbot, tuńczyk w oleju, sardynki w oleju
Ziemniakiziemniaki w mundurkach, ziemniaki solone, ziemniaki puree, kluski ziemniaczane z gotowanych ziemniakówfrytki, sałatka ziemniaczana z majonezem, placki ziemniaczane, smażone ziemniaki
Warzywasałatkimłode marchewki, młoda kalarepa, szparagi, kalafior, szpinak, kwaszona kapusta, rzodkiew, buraki, seler, pomidory i ogórki bez skórki, pieczarki, sałata zielona, wszystkie sałatki przyprawione octem winnym lub sokiem z cytryny, oberżyny, cukinia, koper włoski, brokułycebula surowa jak i zarumieniona na tłuszczu, odmiany kapusty: biała, czerwona, włoska, przede wszystkim w połączeniu z cebulą, tłuszczem i tłustym mięsem, groch, fasola, soja
Potrawy z jajjajko na miękko, omlet z piany, luźna jajecznica, jajko do zagęszczania zup, sosów, legumin, sufletów, (przy żółtku należy zwracać uwagę na jego tolerancję przez organizm) (Uwaga! żółtko przeciwwskazane w schorzeniach dróg żółciowych), białko kurzejajka gotowane na twardo, jajka sadzone i jajecznica na słoninie, żółtka